Thursday, June 3, 2010

វិធីសាស្ត្រថ្មីនៃការស្វែងរកព័ត៌មាន - Google Squared

Google Squared ជា​ធម្មតា​ធ្វើ​ការងារ​ដូច​នឹង Google Search ដែរ មាន​ន័យ​ថា​អ្នក​គ្រាន់តែ​បញ្ចូល​ពាក្យ ឬ​ឃ្លា ដែល​អ្នក​ចង់​រក​បន្ទាប់​មក​វា​នឹង​បង្ហាញ​មកវិញ​នូវ​លទ្ធផល​ស្វែងរក​ជា​ច្រើន ។ តើ​អ្វី​ដែល​ជា​ការ​ខុស​គ្នា​រវាង Google Squared និង Google Search? ភាព​ខុស​គ្នា​នោះ​គឺ​របៀប​នៃ​ការ​បង្ហាញ​ទិន្នន័យ​ដែល​Google​រក​ឃើញ និង​របៀប​ថា​តើ​អ្នក​អាច​ធ្វើ​អ្វី​បាន​ជាមួយ​ទិន្នន័យ​ដែល​ស្វែងរក​ឃើញ​ទាំងនោះ ។ Google Squared បង្ហាញ​លទ្ធផល​ក្នុង​ទម្រង់​ជា​លក្ខណៈ​តារាង ។ លទ្ធផល​ដែល​រក​ឃើញ​នឹង​ត្រូវ​រៀបចំ​ជា​លក្ខណៈ​ជួរ​ឈរ​ជាមួយ​នឹង​បំណែក​ព័ត៌មាន​ជា​ច្រើន (Google ហៅ​វា​ថា​ធាតុ - attributes)។ លទ្ធផល​ទាំងអស់​នៅ​ក្នុង​ជួរ​ឈរ​នីមួយៗ​បាន​មក​ពី​ទីកន្លែង​ផ្សេងៗ​គ្នា​នៅ​លើ Web ។ អ្នក​អាច​ស្វែងរក​ប្រភព​នៃ​ព័ត៌មាន​សម្រាប់​លទ្ធផល​នីមួយៗ​និង​ធាតុ​ផ្សេងៗ​ទៀត​របស់​វា​ដោយ​ការ​ចុច​លើ​តំណ (Link) ដែល​នៅ​ក្នុង Google Squared ។ នេះ​ជា​ការ​ប្រសើរ​ដែល​យើង​អាច​ត្រួត​ពិនិត្យ​ដឹង​ថា​តើ​ព័ត៌មាន​ទាំងនោះ​វា​មក​ពី​ណា ។ គុណសម្បត្តិ ៖ អ្នក​អាច​ធ្វើការ​កំណត់​ថា​តើ​ធាតុ (attributes) ណា​ខ្លះ​ដែល​ចង់​បង្ហាញ ។ វា​ផ្ដល់​នូវ​ការ​ណែនាំ​សម្រាប់​ធាតុ​ផ្សេងៗ ឬ​អ្នក​ក៏​អាច​បញ្ចូល​ធាតុ​ទាំងនោះ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ក៏​បាន ។ ប្រសិនបើ​អ្នក​មិន​ចូលចិត្ត​ឬ​មិន​ត្រូវការ​ធាតុ​ណាមួយ​ដែល​មាន​ក្នុង​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្វែងរក អ្នក​អាច​ចុច​ប៊ូតុង X ដើម្បី​បិទ​វា​ចោល ។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្វែងរក​គឺ​ធ្វើ​ឡើង​តាម​តម្រូវការ​របស់​អ្នក ។

Google Squared បាន​ធ្វើការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​នូវ​វិធីសាស្ត្រ​សម្រាប់​អ្នក​គ្រប់គ្នា​ស្វែងរក​ព័ត៌មាន​នៅ​លើ​អ៊ីនធឺណិត និង​សមត្ថភាព​ធ្វើ​ឡើង​តាម​តម្រូវការ​អ្នក​ស្វែងរក។





គុណវិបត្តិ ៖ ផលិតផល​របស់ Google មួយ​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​ក្មេងខ្ចី​នូវ​ឡើយ ដូច្នេះ​វា​អាច​មាន​កំហុស​ខ្លះ​សម្រាប់​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្វែងរក ។ វា​នឹង​ប្រសើរ​ឡើង​នៅ​ពេល​អនាគត​ខាងមុខ ។
ការ​វាយ​តម្លៃ​ជា​ទូទៅ ៖ Google Squared បាន​ធ្វើការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​នូវ​វិធីសាស្ត្រ​សម្រាប់​អ្នក​គ្រប់គ្នា​ស្វែងរក​ព័ត៌មាន​នៅ​លើ​អ៊ីនធឺណិត និង​សមត្ថភាព​ធ្វើ​ឡើង​តាម​តម្រូវការ​អ្នក​ស្វែងរក។

(ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រ ទស្សនាវដ្តីវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ)

កម្មការិនី​រោងចក្រ​ស្បែកជើង ដួល​សន្លប់​បន្ដបន្ទាប់​៣៥​នាក់ ផ្អើល​កម្មករ​ផ្សេង​ទៀត​ឈប់​ធ្វើការ

ទិដ្ឋភាព​កម្មការិនី​ដែល​ដួល​សន្លប់​ត្រូវ​បាន​នាំ​មក​កាន់​មន្ទីរពេទ្យ​បន្ដបន្ទាប់

ទិដ្ឋភាព​កម្មការិនី​ដែល​ដួល​សន្លប់​ត្រូវ​បាន​នាំ​មក​កាន់​មន្ទីរពេទ្យ​ បន្ដបន្ទាប់

ទិដ្ឋភាព​កម្មការិនី​ដែល​ដួល​សន្លប់​ត្រូវ​បាន​នាំ​មក​កាន់​មន្ទីរពេទ្យ​ បន្ដបន្ទាប់ ខេត្ដកណ្ដាល ៖ កម្មការិនី​រោងចក្រ ផលិត​ស្បែកជើង​យីហោ​ថៃ​ហ្គើ​រ​វី​ង​ចំនួន ៣៥​នាក់​បាន​ដួល​សន្លប់​ជា​បន្ដបន្ទាប់ត្រូវ​បាន ដឹក​តាម​រថយន្ដ​ខ្លះ និង​ម៉ូតូ​ខ្លះទៅ​សង្គ្រោះ នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​ឯកជន​ជា​បន្ដបន្ទាប់ ។ ចំណែកឯ​កម្មករ​-​កម្មការិនី​ដែល​មិន​ដួល សន្លប់​រាប់រយ​នាក់​ទៀត នាំ​គ្នា​ឈប់​ធ្វើការ រត់​ចេញ​ទៅ​ផ្ទះ​រៀង​ៗ​ខ្លួន ។ ហេតុការណ៍នោះ​កើតឡើង​កាលពី​វេលា​ម៉ោង​១១​ព្រឹក ថ្ងៃ​ទី​២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០១០ ដែល​រោងចក្រនោះ​ស្ថិត​ក្នុង​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​ភ្នំពេញ ភូមិ​ត្រ​ញំ​ង​ឈូក ឃុំ​កន្ទោក ស្រុក​អង្គស្នួល ខេត្ដកណ្ដាល ។តាម​ប្រភព​ព័ត៌មាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា កម្មករ​ចាប់ផ្ដើម​មាន​អាការ​មិន​ស្រួលខ្លួន និង​ដួល​សន្លប់២​ទៅ​៣​នាក់​តាំងពី​វេលា​ម៉ោង​៧​ព្រឹក​មកម្ល៉េះ ប៉ុន្ដែ​មិន​ទាន់​មានការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​ប៉ុន្មានទេ ហើយ​ខាង​រដ្ឋបាល​រោងចក្រ​បាន​អះអាងថា កម្មការិនី​ដែល​ដួល​សន្លប់​នោះ គឺ​ដោយសារ​ពួក​គេ​ខ្សោយ និង​គិត​ច្រើន ព្រោះ​មាន វិបត្ដិ​ក្នុង​គ្រួសារ ។

លុះដល់​វេលា​ម៉ោង​១១ ព្រឹក​ថ្ងៃ​ដដែល ស្រាប់តែ​មាន​អ្នក​ដួល​សន្លប់ ជា​បន្ដបន្ទាប់​ទៀត ធ្វើ​ឱ្យ​មានការ​ជ្រួល ច្របល់​ពេញ​ក្នុង​រោងចក្រ ។ ឃើញ​បែប​នេះកម្មករ​រាប់រយ​នាក់​ទៀត​បាន​នាំ​គ្នា​រត់​ចេញពីរោងចក្រ​ក្នុង​សភាព​ភ័យ​បារម្ភ ។ ប្រភព​ដដែល​បន្ដ​ទៀត​ថា កម្មករ​នៅ​ក្នុងរោងចក្រ​នោះ​សរុប​ចំនួន​៤២០​នាក់ ហើយកម្មករ​ដែល​ដួល​សន្លប់​មាន​ចំនួន​ជិត​៥០​នាក់ ត្រូវ​គេ​ដឹក​ទៅ​សង្គ្រោះ​នៅ​ក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ ឯកជន​មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុងភូមិ​សាស្ដ្រ​ស្រុក អង្គស្នួល និង​សង្កាត់​ចោម​ចៅ ខណ្ឌដង្កោ រាជធានី​ភ្នំពេញ ។ ការ​ដួល​សន្លប់​នោះ គឺបណ្ដាល​មក​ពី​ពួក​គេ​ធ្វើការ​ហួសកំលាំង និងពុល​ក្លិន​គីមី​ស្បែកជើង ។ បុគ្គលិក​រដ្ឋបាល​រោងចក្រ​និយាយ​ឱ្យ ដឹង​ថាកម្មការិនី​ដែល​ដួល​សន្លប់​នោះ គឺ មាន​ចំនួន​តែ​៣៥​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ មិន​មាន​ច្រើនទេ ហើយ​ត្រូវ​គ្រូពេទ្យ​ប្រាប់​ថា ពួក​គេ​មានសុខភាព​ខ្សោយ ខ្វះ​ជាតិ​កាល់ស្យូម ។ ក្រោយ​ពេល​គ្រូពេទ្យ​ដាក់​សេរ៉ូម និង​ចាក់ ថ្នាំ​ព្យាបាល​រួច​មក ពួក​គេ​មួយ​ចំនួន​បានដឹងខ្លួន ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ​វិញ ។

ក្នុង​ចំណោម​អ្នក ទាំងនោះ​គឺ​មួយ​ចំនួន​ដួល​សន្លប់ និង​មួយចំនួន​ទៀត​គ្រាន់តែ​ទន់​ដៃ ទន់​ជើង ឬ​ងងឹត មុខ​ប៉ុណ្ណោះ ។ប្រភព​ដដែល​បន្ដ​ថា សព្វ​ថ្ងៃនេះ​រោង ចក្រ​មិន​មាន​ធ្វើការ​ថែម​ម៉ោង​ទេ ព្រោះ​មិនសូវ​មានការ​ងារ​ច្រើន ខណៈ​តំរូវការ​នាំ​ចេញ តិច ដូច្នេះ​កម្មករ​មិន​មាន​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើការ ហួសកំលាំង​ទេ ។ ម្យ៉ាងទៀត​មុន​ពេល​ដួល សន្លប់​នោះ មានកម្ម​ការិនី​ផ្នែក​អនាម័យ​ម្នាក់ ត្រូវ​បាន​ខ្មោច​ចូល ហើយ​និយាយ​ឱ្យ​មានការ សែនព្រេន និង​រៀបចំ​ឱ្យ​មានទឹក​ជាដើម​នៅ ទីនោះ ។ ព្រលឹង​ខ្មោច​នោះ​បាន​គំរាម​ថា បើ​មិន​រៀបចំ​ទេ នឹង​មិន​ធ្វើ​ឱ្យ​ទីនោះ​បាន​សុខ ឡើយ​។ ដោយសារ​តែ​កម្មការិនី​ម្នាក់​នោះ ត្រូវ​ខ្មោច​ចូល​និយាយ​បែប​នេះ​ហើយ ទើបធ្វើ​ឱ្យ​កម្មការិនី​ទាំងអស់​មាន​អារម្មណ៍​ភ័យខ្លាច​ហើយ​គួប​ផ្សំ​នឹង​ពួក​គេ​មាន​សុខភាព ខ្សោយ ខ្វះ​ជាតិ​កាល់ស្យូម​ផង ទើប​ដួលសន្លប់​ជា​បន្ដបន្ទាប់​តែ​ម្ដង ។

(ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រកាសែត កោះសន្តិភាព)

កំណត់​យក​ថ្ងៃ​ទី​២៤ មិថុនា ជា​ថ្ងៃ​សម្ពោធ​ស្ពាន​អាកាស​សមិទ្ធផល​ថ្មី​ទី​១​នៃ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​គមនាគមន៍

លោកអភិបាលរាជធានីបើកកិច្ចប្រជុំកំណត់ថ្ងៃសម្ពោធស្ពានអាកាស

ស្ពានអាកាសដែលបានស្ថាបនារួចរាល់រង់ចាំថ្ងៃសម្ពោធ

ស្ពានអាកាសដែលជាសមិទ្ធផលថ្មី១នៃប្រព័ន្ធគមនាគមន៍រាជធានី​ភ្នំពេញ ៖ ស្ពាន​អាកាស​ក្បាលថ្នល់​ដែល​រាជរដ្ឋាភិបាល​បាន​បើក​ការដ្ឋានស្ថាបនា កាលពី​ពាក់កណ្ដាល​ឆ្នាំ​២០០៩ កន្លងមក ពេល​នេះ​បាន​ស្ថាបនា​រួចរាល់​ហើយ នៅសល់​ការងារ​សំអាត ការ​ពង្រីក​ផ្លូវ​ព្រះ​មុនីវង្ស ដាក់​ភ្លើងស្ដុប និង​ការ​ស្ថាបនា​សួនច្បារក្រោម​ស្ពាន​ដែល​មន្ដ្រី​ជំនាញ​គ្រប់​ផ្នែក​កំពុងសំរុក ដើម្បី​ឱ្យ​រួចរាល់​ទាំងស្រុង បន្ទាប់​ពីមានការ​កំណត់​យក​ថ្ងៃ​ទី​២៤ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១០ ជា​ថ្ងៃ​សម្ពោធ​ដាក់​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ជាផ្លូវការ ។ តាម​ការ​គ្រោងទុក ពិធី​សម្ពោធដ៏​មហោឡារិក​ស្ថិត​ក្រោម​អធិបតីភាព​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​របស់​សម្ដេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន ។

ដោយ​មានការ​កំណត់​យក​ថ្ងៃ​ទី​២៤ មិថុនា ជា​ថ្ងៃ​សម្ពោធ​នោះ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​២ មិថុនា សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញបាន​បើក​កិច្ច ប្រជុំ​បន្ទាន់​មួយក្រោម​អធិបតីភាព​លោក កែប ជុតិមា អភិបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដោយមានការ​ចូលរួម​ពី​មន្ដ្រី​ពាក់ព័ន្ធ​គ្រប់​ផ្នែក រួម​ទាំង​ផ្នែក​អគ្គិសនី​ខ្សែកាប និង​រដ្ឋាករទឹក ជាដើម ដើម្បី​សហការ​សំរួល​ការងារ ជាពិសេស​ស្ថាបនា​ពង្រីក​ផ្លូវ​ដែល​មានការ​ប៉ះពាល់​ប្រព័ន្ធ​ក្រោម​ដី​ដែល​បង្ក​ការ​យឺតយ៉ាវ ។
មន្ដ្រី​ជំនាញ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បានលើក​ឡើង​ថា ចំពោះ​ការងារ​ស្ថាបនា​ស្ពានអាកាស​នេះ អនុវត្ដន៍​បាន​រួចរាល់​ហើយ​រាប់ទាំង​ការ​បំពាក់​ភ្លើង​បំភ្លឺ​ជាដើម តែ​ការងារសេសសល់មានការ​ស្ថាបនា​សួនច្បារ​ក្រោមស្ពាន ការ​ស្ថាបនា ឬ​ពង្រីក​ផ្លូវ​ព្រះ​មុនី​វង្ស និង​ការ​បំពាក់​ភ្លើងស្ដុប​នៅ​ច្រមុះជ្រូក​បំបែកមហាវិថី​ព្រះ​មុនី​វង្ស និង​វិ​ថី​លេខ​២៧១ ។ ការងារ​នេះ​ត្រូវ​ចោទ​ជា​បញ្ហា​នៅ​ត្រង់​ប្រព័ន្ធខ្សែកាប ខ្សែភ្លើង និង​ប្រព័ន្ធ​ខ្សែ​ក្រោម​ដីផ្សេង​ៗ​ទៀត ដែល​បង្ក​ការ​រាំងស្ទះ​ដល់​ការពង្រីក​ផ្លូវ ។

តំណាង​ក្រុមហ៊ុន O.C.I.C ដែល​ទទួលម៉ៅ​ការ​ស្ថាបនា​ស្ពាន​អាកាស​ក្បាលថ្នល់​នេះបាន​អះអាង​ថា ក្រុមការងារ​របស់​លោក​រង់ចាំតែ​អនុវត្ដន៍​នោះ​ទេ នៅ​ពេល​អាជ្ញា​ធរមាន សមត្ថកិច្ច​សំរួល​ការងារ​ប៉ះពាល់​រួច​ហើយការងារ​នេះ​នឹង​សំរុក​ឱ្យ​រួចរាល់​ទាន់​ថ្ងៃសម្ពោធ​ជា​ផ្លូវការ ។
នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​នោះ លោក​កែប ជុតិមា បាន​លើក​ឡើង​នូវ​ចំណុច​កែ​លំអ​ខ្លះ​ទាក់ទិនទៅ​នឹង​ការ​តុបតែង ឬ​ការ​ស្ថាបនា​សួនច្បារ និង​ណែនាំ​ឱ្យ​មន្ដ្រី​ជំនាញ​រួសរាន់​រៀបចំ​បំពាក់ភ្លើងស្ដុប​ឱ្យ​បាន​លឿន រួម​ទាំង​ការងារ​សេសសល់​ផ្សេង​ៗ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឱ្យ​រួចរាល់​មុន​ថ្ងៃសម្ពោធ ។ លោក​កែប ជុតិមា បាន​ដាក់ឱសានវាទ​ដល់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន ក៏​ដូច​ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ​ដែល​មាន​ប្រព័ន្ធ​ខ្សែ​ក្រោម​ដីពាក់ព័ន្ធផល​ប៉ះពាល់​ទៅ​នឹង​ការ​ពង្រីក​ផ្លូវ ដោយកំណត់​ទុក​ពេល​១០​ថ្ងៃ ចាប់ពី​ពេល​នេះ
តទៅ ។ បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ សាលា​រាជធានីភ្នំពេញ​នឹង​មាន​វិធានការ​ក្ដៅ ដោយ​ធ្វើការកាយ​ផ្ដាច់​ចេញ​ទាំងអស់ ដើម្បី​សំរុក​ការងារនេះ​ឱ្យ​បាន​ទាន់​មុន​ថ្ងៃ​សម្ពោធ ។

លោក​កែប ជុតិមា ក៏​បាន​បង្ហើប​ឱ្យ​ដឹងផងដែរ​ថា ដោយ​បានការ​អនុញាត​ពី​រាជរ​ដ្ឋា​ភិបាល សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​មាន​គំរោងស្ថាបនា​ស្ពាន​អាកាស​ចំនួន​ពីរ​ទៀត បន្ទាប់​ពីស្ពាន​អាកាស​ក្បាលថ្នល់ គឺ​មួយ​ស្ពាន​អាកាសកាត់​មហាវិថី​សហព័ន្ធ​រុ​ស្ស៊ីនៅ​តំបន់​ក្ដាន់​ពីរ និង​មួយទៀត​ស្ពាន​អាកាស​ហោះ​ស្រប​មហាវិ​ថី​សហព័ន្ធ​រុ​ស្ស៊ី ហោះ​រំលង​តំបន់​ភ្លើងស្ដុបពេទ្យ​លោកសង្ឃ ។ ការងារ​នេះនឹង​ធ្វើ​ឡើងបន្ដបន្ទាប់​គ្នា​បន្ទាប់​ពី​សម្ពោធ​ស្ពាន​អាកាសក្បាលថ្នល់​រួច ដែល​ការងា​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ចប់មុន​ឆ្នាំ​២០១៣ ។ ស្ពាន​អាកាស​ក្បាលថ្នល់​នេះ​បាន​បើក​ការដ្ឋាន​ស្របគ្នា​នឹង​ពិធី​សម្ពោធ​ដាក់​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ស្ពាន​ព្រះ​មុនី​វង្ស​ថ្មី ក្រោម​អធិបតីភាព​ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់​នៃ​សម្ដេច​អគ្គមហាសេនាបតី​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន នាយក​រដ្ឋមន្ដ្រី​នៃ​ព្រះរាជា​ណាចក្រ​កម្ពុជា ។

គួរ​បញ្ជាក់​ថា ស្ពាន​អាកាស​ក្បាលថ្នល់មាន​បណ្ដោយ​៣០៨​ម៉ែត្រ លាតសន្ធឹង​លើកំណាត់​ផ្លូវជាតិ​លេខ​២ ចាប់ពី​អតីត​មន្ទីរពេទ្យ​ការងាររហូត​ដល់​អគ្គស្នងការដ្ឋាន​នគរ បាល​ជាតិ ដោយ​មាន​ទទឹង​១៤,២​ម៉ែត្រ កំពស់​ត្រង់​ចំណុចកណ្ដាល​៨​ម៉ែត្រ ៕

(ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រកាសែត កោះសន្តិភាព)

ព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅថ្ងៃទី ៣ មិថុនា

350 - Roman usurper Nepotianus, of the Constantinian dynasty, proclaims himself Roman Emperor, entering Rome at the head of a group of gladiators.
1083 - Henry IV of Germany storms Rome, capturing St Peter's Cathedral
1098 - After 5-month siege in 1st Crusade, the Crusaders seize Antioch Turkey
1140 - French scholar Peter Abelard is found guilty of heresy.
1326 - Treaty of Novgorod delineates borders between Russia and Norway in Finnmark.
1357 - Peace of Aat
1509 - Henry VIII married wife No 1, Catherine of Aragon
1539 - Hernando De Soto claims Florida for Spain
1540 - Hernando de Soto crosses Appalachian Mountain, 1st European to do so
1620 - Construction of the oldest stone church in French North America, Notre-Dame-des-Anges, begins at Quebec City, Quebec, Canada.
1621 - Dutch West India Company receives charter for "New Netherlands" (NY)
1621 - WIC, West Indian Co, under Heeren XIX, founded
1658 - Pope Alexander VII appoints François de Laval vicar apostolic in New France.
1665 - Duke of York defeats Dutch fleet off the coast of Lowestoft
1748 - Amsterdam establishes municipal postal service
1752 - Moscow houses & churchs destroyed by fire
1770 - Mission San Carlos Borromeo de Carmelo founded in Calif
1781 - Jack Jouett rides to warn Jefferson of British attack
1789 - Alex Mackenzie explores Mackenzie River (Canada)
1818 - Maratha Wars between British & Maratha Confederacy in India ends
1833 - 4th national black convention meets (Phila)
1851 - 1st baseball uniforms worn, NY Knickerbockers wear straw hat, white shirt & blue long trousers
1856 - Cullen Whipple patents screw machine
1860 - Comanche, Iowa completely destroyed by 1 of a series of tornadoes
1861 - 1st Civil War land battle-Union defeats Confederacy at Philippi, WV
1864 - Gen Lee wins his last victory of Civil War at Battle of Cold Harbor
1871 - Jesse James & his gang robs Obocock Bank (Corydon Iowa), of $15,000
1875 - Alexander Graham Bell makes 1st voice transmission
1876 - Lacrosse introduced in Britain & Canada
1884 - John Lynch (R-MS) chosen 1st black major-party natl convention chair
1886 - 24 Christians burn to death in Namgongo Uganda
1888 - "Casey at the Bat" published (SF Examiner)
1889 - The Canadian Pacific Railway is completed from coast to coast.
1899 - W G Grace's last day of Test cricket aged 50 yrs 320 days
1906 - Belgian King Leopold II calls Congo his private possession
1907 - Centro Escolar University is established by Librada Avelino and Carmen de Luna in Manila, Philippines.
1911 - "Come Josephine in My Flying Machine" hits #1
1913 - Dutch 1st Chamber accepts Health laws
1916 - National Defense Act establishes ROTC
1918 - Supreme Court rules child labor laws unconstitutional
1919 - Liberty Life Insurance Co (Chicago) organized by blacks
1921 - A sudden cloudburst kills 120 near Pikes Peak, Colorado
1924 - Gila Wilderness Area established by Forest Service
1925 - Eddie Collins, is 6th to get 3,000 hits
1925 - Goodyear airship "Pilgrim" makes 1st flight (1st with enclosed cabin)
1925 - White Sox manager Eddie Collins gets 3,000 hit
1929 - 1st trade show at Atlantic City Convention Center (electric light)
1929 - Border dispute between Peru & Chile resolved
1929 - Chile, Peru & Bolivia sign accord about Tacna-Arica-area
1930 - Grover Cleveland Alexander is released by the Phillies
1932 - John McGraw, who came to NY in 1902, resigns as manager of Giants
1932 - Lou Gehrig is 1st to hit 4 consecutive HRs; Yanks beat A's 20-13
1932 - Von Hindenburg disbands German Parliament
1933 - A's score 11 runs in 2nd, Yanks score 10 in 5th & win 17-11
1933 - Pope Pius XI encyclical "On oppression of the Church in Spain"
1934 - Dr Frederick Banting co-discoverer of insulin, is knighted
1935 - French Normandie sets Atlantic crossing record of 1,077 hours
1935 - One thousand unemployed Canadian workers board freight cars in Vancouver, British Columbia, beginning a protest trek to Ottawa, Ontario.
1937 - Duke of Windsor (Edward 8) weds Mrs Wallis Warfield Simpson in France
1937 - Josh Gibson HR's just 2 feet below rim of Yankee Stadium (580' drive)
1938 - German law on "Entartete Art" legalizes art robbery
1939 - 71st Belmont: James Stout aboard Johnstown wins in 2:29.6
1939 - Beer Barrel Polka hits #1 on the pop singles chart by Will Glahe
1940 - Last British/French troop leave Dunkirk
1941 - Attack on telephone exchange in Schiphol
1941 - Author Irving Wallace marries writer Sylvia Kahn
1941 - German occupiers stamp "J" on Jewish passports
1942 - Battle of Midway Island begins
1943 - United Nations Relief & Rehabilitation Administration forms
1943 - A mob of 60 from the Los Angeles Naval Reserve Armory beat up everyone perceived to be Hispanic, starting the week-long Zoot Suit Riots.
1944 - 76th Belmont: G L Smith aboard Bounding Home wins in 2:32.2
1944 - Generals Giraud & de Gaulle reach agreement on constitution
1944 - Nazis pull out of Rome
1946 - 1st bikini bathing suit displayed (Paris)
1946 - Intl Milt Tribunal opens in Tokyo against 28 Japanese war criminals
1946 - US Supreme court rules race separation on buses, unconstitutional
1947 - British viceroy of India lord Mountbatten visits Pakistan
1948 - "Sleepy Hallow" opens at St James Theater NYC for 12 performances
1948 - 200" (5.08 m) Hale telescope dedicated at Palomar Observatory
1948 - Korczak Ziolkowski begins sculpture of Crazy Horse near Mt Rushmore
1949 - 1st negro to graduate from US Naval Academy (Wesley Anthony Brown)
1949 - Dragnet is 1st broadcast on radio (KFI in Los Angeles)
1949 - GN Clark becomes 1st female US treasurer
1950 - French expedition reaches top of Himalayan peak of Annapurna in Nepal
1952 - Romanian premier Petru Groza chosen president
1953 - Congress cites research of NYC librarian Robert Henderson in proving
1953 - KVOS TV channel 12 in Bellingham/Vancouver, WA (CBS) begins
1953 - Alexander Cartwright officially credited by U.S. Congress as founder of baseball
1955 - KLFY TV channel 10 in Lafayette, LA (CBS) begins broadcasting
1955 - Stan Musial hits his 300th HR
1956 - 3rd class travel on British Railways ends
1956 - KGUN TV channel 9 in Tucson, AZ (ABC) begins broadcasting
1956 - Marlene Bauer Hagge wins LPGA Pittsburgh Golf Open
1957 - Howard Cosell's 1st TV show
1958 - Referendum allows city to sell Chavez Ravine to the Dodgers
1959 - 1st US Air Force Academy graduation
1959 - 1st class graduates from Air Force Academy in Colorado Springs, Colo
1959 - Eisenhower routes Canadian premier Diefenbaker message off the Moon
1959 - Real Madrid wins 4th Europe Cup 1
1959 - Singapore adopts constitution
1961 - "Wildcat" closes at Alvin Theater NYC after 172 performances
1961 - 93rd Belmont: Braulio Baeza aboard Sherluck wins in 2:29.2
1961 - JFK & Khrushchev meet in Vienna
1962 - Air France Boeing 707 crashes on takeoff from Paris, kills 130
1962 - Betsy Rawls & Kathy wins LPGA Babe Didrikson-Zaharias Golf Open
1962 - Lee Harvey Oswald arrives by train in Oldenzaal Neth
1962 - WBKO TV channel 13 in Bowling Green, KY (ABC) begins broadcasting
1963 - A Northwest Airlines DC-7 crashes in the Pacific Ocean off the coast of British Columbia, killing 101.
1964 - Ringo Starr collapses from tonsillitis & pharyngitis
1964 - Rolling Stones begin 1st US tour (with Bobby Goldsboro & Bobby Vee)
1965 - Gemini 4 launched; 2nd US 2-man flight (McDivitt & White)
1966 - European DX Council forms in Copenhagen (shortwave listeners)
1966 - Gemini 9 launched; 7th US 2-man flight (Stafford & Cernan)
1967 - 99th Belmont: Bill Shoemaker aboard Damascus wins in 2:28.8
1967 - Aretha Franklin's "Respect" reaches #1
1968 - Canada announces it will replace silver with nickel in coins
1968 - Poor Peoples March on Washington
1968 - Yanks turn 21st triple-play in their history lose 4-3 to Twins
1968 - Valerie Solanas, author of SCUM Manifesto, attempts to assassinate Andy Warhol by shooting him three times.
1969 - Last episode of Star Trek airs on NBC (Turnabout Intruder)
1970 - 1st artificial gene synthesized
1970 - Ray Davies of Kinks travels round trip NY-London to change 1 word in "Lola," (Coca-Cola to Cherry Cola) because of BBC coml reference ban
1971 - Chic Cub Ken Holtzman 2nd no-hitter beats Cin Reds, 1-0
1971 - Test Cricket debut of Imran Khan, v Engl at Edgbaston (5, 0-36, 0-19)
1972 - "Hot Rod Lincoln," by Commander Cody & His Lost Planet Airmen hits #9
1972 - 1st female US rabbi installed, Sally J Priesand at 25
1972 - Sally J Priesand becomes 1st female US rabbi
1972 - Yanks score 8 times in 13th beating White Sox 18-10
1973 - "Smith" closes at Eden Theater NYC after 17 performances
1973 - At Paris air show, Tupolev 144, a Soviet supersonic airliner, crashes
1973 - Kathy Cornelius wins LPGA Sealy-Faberge Golf Classic
1973 - Tupolev 144 crashes at Paris, 15 killed
1974 - Yitzhak Rabin forms a new Israeli government
1976 - Queen's "Bhoemian Rhapsody" goes gold
1976 - Test Cricket debut of Mike Brearley v West Indies (0 & 17)
1976 - US presented with oldest known copy of Magna Carta
1977 - Balt Orioles pull their 6th triple play (9-6-4-6-6 vs KC Royals)
1977 - Belgium govt of Tindemans forms
1977 - US & Cuba talk about diplomatic relations
1978 - Phillies Dave Johnson is 1st to hit 2 pinch hit grand slams in a year
1979 - "Madwoman of Central Park West" opens on Broadway
1979 - 33rd Tony Awards: Elephant Man & Sweeny Todd win
1979 - Ex-president Idi Amin of Uganda flees to Libya
1979 - Ixtoc I rig in Gulf of Mexico blows; 3 million bbl of oil spilled
1979 - Nancy Lopez wins LPGA Golden Lights Golf Championship
1979 - World's worst oil spillage occurred in the Gulf of Mexico
1980 - "It's So Nice to Be Civilized" opens at Martin Beck NYC for 8 perfs
1980 - Crew of Soyuz 36 returns to Earth aboard Soyuz 35
1980 - ESPN begins televising college world series games
1980 - Jimmy Carter wins enough delegates for renomination
1980 - NY Mets draft Darryl Strawberry, 18, #1
1981 - Pope John Paul II released from hospital after assassination attempt
1982 - 55th National Spelling Bee: Molly Dieveney wins spelling psoriasis
1982 - Israeli ambassador Shlomo Argov seriously wounded by Palestinians
1984 - "Wiz" closes at Lunt Fontanne Theater NYC after 13 performances
1984 - 30th LPGA Championship won by Patty Sheehan
1984 - 38th Tony Awards: Real Thing & La Cage Aux Folles win
1985 - Brewers draft B J Surhoff #1
1985 - Massive anti-ETA demonstration in Basques
1986 - Battles in Beirut; 53 killed
1987 - "Little Shop of Horrors," released in France
1987 - "Pee-wee's Big Adventure," released in France
1987 - Cubs & Astro tie Oriole & Ranger record of 3 grand slams in a game
1988 - "Big," premieres in US
1988 - Margo Adams sues Red Sox 3rd baseman Wade Boggs for palimony
1989 - Chinese troops kill hundred of pro-democracy students in Beijing
1989 - Country singer Rebe McEntire weds her manager Narvel Blackstone
1989 - Houston Astros beat LA Dodgers, 5-4, in 22 innings (7:14:09)
1989 - Leaking pipe of Asha, USSR causes 2 trains to catch fire; 460 die
1989 - Nolan Ryan pitches his 2nd one-hitter this season & 11th overall
1990 - 3rd Children's Miracle Network Telethon raises $894,560
1990 - 44th Tony Awards: Grapes of Wrath & City of Angels win
1990 - Cathy Gerring wins LPGA Lady Keystone Golf Open
1991 - Mount Unzen erupts in Japan, worst eruption in Japanese history
1991 - NY Yankees selected 19-year-old Brien Taylor, #1 in amateur draft
1991 - Thomas Hearns captures WBA light-heavyweight title
1992 - Joan Lunden ordered to pay her ex-husband $18,000 a month support
1992 - World's largest environmental summit opens (Rio De Janeiro Brazil)
1993 - 66th National Spelling Bee: Geoff Hooper wins spelling kamikaze
1994 - 5.9 earthquake/floods SE Java (150+ killed)
1994 - Pearl Jam rocker Eddie Vedder (29) weds Beth Liebling (27)
1994 - WIIZ (98.7) FM goes off the air
1995 - Expos pitcher Pedro Martinez perfect game is broken up in 10th inning as San Diego's Bip Roberts leads off with a double, Mont wins 1-0
1998 - Eschede train disaster: an ICE high speed train derails in Lower Saxony, Germany, causing 101 deaths.
2006 - The union of Serbia and Montenegro comes to an end with Montenegro's formal declaration of independence.
2007 - USS Carter Hall (LSD-50) engaged pirates after they boarded the Danish ship Danica White off the coast of Somalia. (details)

(ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រ historyorb)

សូមអភ័យទោសដែលមិនបានបកប្រែជាភាសាខ្មែរ!

Wednesday, June 2, 2010

កាលប្រវត្តិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា

ចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី១
ប្រទេសកម្ពុជាកាន់សាសនាហិណ្ឌូដែលនាំចូលមកក្នុងប្រទេសតាមរយៈ ការធ្វើជំនួញជាមួយជនជាតិឥណ្ឌា។

ចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី៦ដល់សតវត្សរ៍ទី៨:
នគចេនឡា​ត្រូវបានបែងចែកជាអាណាខែត្រតូចៗជា​ច្រើន​ហើយ​អាណា​​ខែត្រ​ទាំង​នោះជាគូ​ប្រជែងនឹងគ្នា​ដែ​ល​ជា​ឧបសគ្គ​រា​រាំង​ដល់​ការ​បង្រួប​បង្រួម​អោយ​ក្លាយ​​ទៅ​​ជា​​អា​ណាចក្រ​តែ​មួយ។

សតវត្សរ៍ទី៩ដល់សតវត្សរ៍ទី១៣
ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២បានធ្វើការបង្រួបបង្រួមអាណាខែត្រតូចៗអោយក្លាយទៅ ជា​អាណាចក្រខែ្មរ។ មហា​ក្សត្រ​ទាំងឡាយ​​ដែល​ស្នង​រាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះអង្គ​បាន​ធ្វើ​អោ​យ​អាណាចក្រអង្គររីកចំរើនដល់កំពូល ដោយ​បាន​បន្សល់​ទុក​នូវ​បា្រង្គ​បា្រសាទ​ជាច្រើន​រហូតមកដល់សម័យក្រោយអង្គរ​។

ពីសតវត្សរ៍ទី១៤ដល់សតវត្សរ៍ទី១៨
ក្រុង​អង្គ​រ​ត្រូវបានបោះបង់ ហើយព្រះរាជាណាចក្រខ្មែរធ្លាក់ចុះដុនដាប បន្ទាប់​ពី​មាន​សង្រ្គាមដណ្តើមរាជ្យបល្ល័ង្គជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងពេលធ្វើសង្រ្គាម ស្តេច​ខ្លះ​ទៅ​ពឹង​ប្រទេសសៀម ស្តេច​ខ្លះ​ទៀត​ទៅ​ពឹង​ប្រទេស​អណ្ណាម​ដែល​ជា​ប្រទេស​ជិត​ខាង​របស់ខ្លួនអោយជួយ ដោយ​សន្យា​កាត់​ទឹក​ដី​អោយ​ទៅ​ប្រទេស​ទាំង​ពី​រ​នោះ​។

ឆ្នាំ​១៨៦៣
អាណាព្យាបាលបារាំងបានបញ្ចប់ការត្រួតត្រាររបស់ប្រទេសសៀម និង​ប្រទេស​វៀតណាម​ម​កលើខែ្មរ និងបានបញ្ចប់ការបែងចែកប្រទេស។ ព្រះរាជាណា​ចក្រ​កម្ពុ​ជា​ដែលធ្លាប់តែមានទឹកដីធំទូលាយនៅសម័យអង្គរ បានរួញមកត្រឹម១០០​ ០០០​​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ​។ ក្នុងអំឡុង៩០ឆ្នាំក្រោយមក អាណាព្យាបាលបារាំង​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​បន្តិចម្តងៗទៅជាអាណានិគមបារាំងនៅជ្រោយឥណ្ឌូចិន។

ឆ្នាំ​១៩០៧
បន្ទាប់ពីមានអន្តរាគមន៍ពីទ័ពបារាំងមក ប្រទេស​សៀម​ក៏​ព្រម​ប្រគល់​ខែត្រ​ខ្មែរ​ចំនួន​បី​មកអោយខ្មែរវិញរួមមាន ខែត្របាត់ដំបង សៀមរាប និង​ស៊ីសុផុន​ដែល​រួម​មាន​ផ្ទៃក្រឡា៣០ ០០០គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ​​។

ឆ្នាំ​១៩៣៩
លោក ​Jules Brévié​ ដែល​ជា​អគ្គទេសាភិបាល​ប្រចាំ​នៅ​ឥណ្ឌូចិន​បាន​កំណត់​ដែន​កោះ នានា ដែលស្ថិតនៅក្នុងឈូងសមុទ្រសៀមចន្លោះប្រទេសខ្មែរ និង​កូស៊ាំងស៊ីន។ ក្រោយមក​ ខ្សែបន្ទាត់​ប្រេវីយេ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​ព្រំប្រទល់​ទឹក​រវាង​ប្រទេសខ្មែរ និងប្រទេសវៀតណាម។

ថ្ងៃទី​២៣ មេសា ១៩៤១
ក្រោយពីព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្សចូលទីវង្គត់ តំណាង​របប​វីស៊ី​បាន​លើក​ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​​នរោត្តម សីហនុ អោយឡើងសោយរាជ្យ។

ថ្ងៃទី​៩​ កញ្ញា ១៩៥៣
បន្ទាប់ពីមាន «ព្រះរាជបូជនីយកិច្ច» ទាមទារឯករាជ្យរបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ប្រទេសបារាំងបានចរចាផ្ទេរអធិបតេយ្យភាពមកអោយខ្មែរវិញ​។

ថ្ងៃទី​២០ កក្កដា ១៩៥៤
កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងហ្សឺណែវបានឈានទៅបញ្ចប់អាណានិគមបារាំងនៅឥណ្ឌូចិន​។

ថ្ងៃទី​៣​ មីនា ១៩៥៥
ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ​ បាន​ផ្ទេរ​រាជ្យ​ថ្វាយ​ព្រះបិតា​ព្រះអង្គ​ព្រះ​នាម​ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​សុរាមឹត្រ ហើយទៅបង្កើតគណបក្ស«សង្គមរាស្រ្តនិយម»។ គណបក្ស​នេះ​បាន​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ដាច់ នៅខែកញ្ញា ហើយ​ទ្រង់បាន​ជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្រ្តី។

ខែមេសា ១៩៦០
ក្រោយពេលព្រះបិតាព្រះអង្គរសោយទីវង្គត់ ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ បដិសេធ​មិន​ឡើង គ្រងរាជ្យបន្តឡើយ ហើយព្រះអង្គបានកាន់តួនាទីជាប្រមុខរដ្ឋ។

ឆ្នាំ​១៩៦៤
ពាក្យ«ខ្មែរក្រហម»ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ សម្រាប់​ហៅ​អ្នក​ដែលប្រកាន់ឆ្វេង។

ឆ្នាំ​១៩៦៥
ប្រទេស​កម្ពុជា​​បានផ្តាច់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយអាមេរិក។ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីតោន​ចោទប្រទេសខ្មែរថាលាក់បំពួនពួកវៀតកុង ហើយ​បាន​ផ្តល់​ភ្លើង​ខៀវ​អោយ​ទ័ពអាមេរិកចូលមកតាមចាប់ពួកវៀតកុងនៅលើដីខ្មែរ។

ថ្ងៃទី​១ កញ្ញា​ ១៩៧០
ឧត្តមសេនីយ៍ដឺហ្គោល បាន​ថ្លែង​សន្ទរកថា​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​អំពាវ​នាវ​អោយ​អាមេរិក​ដក​ទ័ពចេញពីប្រទេសវៀតណាម។

ថ្ងៃទី​១៨ មីនា​ ១៩៧០
ខណៈពេលដែលព្រះអង្គគង់នៅសហភាពសូវៀត ឧត្តមសេនីយ៍លន់ នល់ និងព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ សិរិមតៈ បានធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គ​បាន​អំពាវនាវពីទីក្រុងប៉េកាំងអោយមានចលនាតស៊ូ។ ព្រះ​អង្គ​​បានប​ង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​នៅទីក្រុងប៉េកាំង​ ដោយ​បាន​បញ្ចូលអ្នកប្រកាន់របប​កុម្មុយ​នីស្ត​ ​​ទៅ​ក្នុ​​ង​រដ្ឋាភិបាល​នោះ។ ពេល​នោះ​«រណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជា»​ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅលើទឹកដីខ្មែរដោយមានសមាសភាពក្រុមអ្នកប្រឆាំងនឹងលោកលន់ នល់ ដែលបានសុំការគាំទ្រពីអាមេរិក ប្រទេសថៃ និ​ង​ប្រទេស​វៀត​ណាម​ខាង​ត្បូង​។ សមរភូមិ​ប្រយុទ្ធ​នៅ​ប្រទេស​វៀត​ណាម​បាន​រីក​រាល​ដាល​រហូត​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា។ របបរាជា​និយ​ម​បាន​រលាយ​ដោយ​ផ្លាស់​មក​វិញ​នូវ​របប​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ។

ឆ្នាំ​១៩៧៣
នៅក្នុងរណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជា សមាស​ភាព​ក្រុម​អ្នក​ប្រកាន់​ឆ្វេង​មាន​ចំនួន​លើស​លប់ និងបានក្តោបក្តាប់រណសិរ្សទាំងមូល។

ថ្ងៃទី​១៧ មេសា ១៩៧៥
ពួក​ខ្មែរក្រហមកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញ និង​បាន​បង្កើត​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ដឹកនាំដោយសាឡុតស ហៅប៉ុល ពត។

ថ្ងៃទី​៣១​ ធ្នូ ១៩៧៧
បន្ទាប់ពីមានសង្រ្គាមនៅតាមព្រំដែនអស់រយៈពេល២ឆ្នាំ ទំនាក់​ទំនង​ការ​ទូត​រវាង​របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ និងប្រទេសវៀតណាមត្រូវបានកាត់ផ្តាច់។

ថ្ងៃទី​២ ធ្នូ ១៩៧៨
នៅតំបន់មួយក្បែរស្រុកស្នួលដែលកាន់កាប់ដោយប្រទេសវៀតណាម ខ្មែរ​ជាច្រើន​រយនាក់ដែលប្រឆាំងនឹងរបបប៉ុល ពត បាន​បង្កើត​«រណសិរ្ស​សាមគ្គី​សង្រ្គោះ​ជាតិ​កម្ពុជា»។

ថ្ងៃទី​៧ មករា ១៩៧៩
​​ដោយមានអន្តរាគមន៍ពីទ័ពវៀតណាមយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ បន្ទាប់​ពី​មាន​សង្រ្គាម​នៅតាមព្រំដែនអស់រយៈពេលមួយឆ្នាំមក របបខ្មែរក្រហមបានដួលរលំ ក្រោយ​ពីកាន់កាប់អំណាចអស់រយៈពេលបីឆ្នាំ ប្រាំបីខែ ម្ភៃថ្ងៃមក។ របប​នេះ​បាន​កាប់សម្លាប់មនុស្សអស់យ៉ាងហោចណាស់មួយលានប្រាំពីរសែននាក់។ មេដឹកនាំរណសិរ្សសង្រ្គោះជាតិកម្ពុជាបានបង្កើតរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត កម្ពុជា។ កម្ពុជាស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់វៀតណាម។

ថ្ងៃទី១៤ វិច្ឆិកា ១៩៧៩
ដោយមានការជំរុញពីសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រទេសចិន  ប្រទេសអឺរ៉ុប និង​បណ្តា​ប្រទេស​នៅអាស៊ាន មហាសន្និបាទ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​បាន​បោះ​ឆ្នោត​គាំទ្រ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ក្នុង​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ការ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​របស់​ប្រទេស​វៀតណាម​លើទឹកដីខ្មែរ។ សេចក្តីសម្រចពីរត្រូវបានធ្វើឡើង និងត្រូវ​បាន​ប្រកាន់​យក​អស់រយៈពេល១០ឆ្នាំ។ សេចក្តី​សម្រេច​ទី​មួយ​គឺ​ខ្មែរ​ក្រហម​ជាតំណាង​សប​ច្បាប់​តែ​មួយ​គត់​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅក្នុ​ង​អង្គការ​សហប្រជា​ជាតិ។ សេចក្តីសម្រេចទីពីរគឺហាមផ្តល់ជំនួយដល់ការអភិឌ្ឍន៍ប្រទេសកម្ពុជា។ សម្ព័ន្ធមិត្ត​ខាង​លើ​បាន​បង្កើត​អោយ​មាន​ទ័ព​ខ្មែរ​ក្រហម​ឡើង​វិញ​ដើម្បី​ធ្វើ​សង្រ្គាម​​បណ្តេញវៀតណាមពីទឹកដីខ្មែរ។

ថ្ងៃទី​៣០ មេសា ១៩៨៩
ក្រោយពីមានការសើរើរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅសម័យសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ឡើង​វិញ របបនេះបានប្តូរទៅជារដ្ឋកម្ពុជា។

ថ្ងៃទី​២៦ កញ្ញា ១៩៨៩
ការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ទាហានវៀតណាមចុងក្រោយ។

ថ្ងៃទី​២៣ តុលា ១៩៩១
ការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងប៉ារីស។​ រាល់​ឯក​សារ​យោង​ទាក់​ទិន​នឹង​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ពី​ខ្លឹម​សារ​នៃកិច្ចព្រមព្រៀង។ នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​រវាងភាគី​ខ្មែរ​ទាំង​បួន​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅនៅស្នាក់ការ​ឧត្តមក្រុម​ប្រឹ​ក្សាជាតិ ក្រោម​អធិបតីភាព​របស់​សម្តេច​សីហនុ ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​ជាតិ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។ ​

ខែមីនា ១៩៩២ ដល់​ វិច្ឆិកា ១៩៩៣
ការចុះបំពេញបេសកកម្មរបស់អាជ្ញាធរបណ្តោះអាសន្នរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ​ដែលហៅកាត់ថាអ៊ុនតាក់ ដើម្បីរៀបចំការបោះឆ្នោតលើកទីមួយនៅកម្ពុជា ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅខែឧសភា ១៩៩៣។

ថ្ងៃទី​២៤ កញ្ញា ១៩៩៣
ក្រោយពីមានការអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី សម្តេចសីហនុ​បាន​ក្លាយ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាសាជាថ្មី។​ពេលនោះ​រដ្ឋាភិបាល​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ពី​រ​ត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើង ដឹកនាំដោយព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម រណឫទ្ធិ និង​លោក​ហ៊ុន សែន។

ថ្ងៃទី៧ កក្កដា ១៩៩៤
រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសដាក់ខ្មែរក្រហមអោយនៅ«ក្រៅច្បាប់»។ រដ្ឋាភិបាល​សុំ​អោយ​អង្គកា​រ​សហ​ប្រជាជាតិ​បង្កើត​តុលាការ​ដើម្បី​ជំនុំជម្រះ​​មេដឹក​នាំ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ។

ខែកក្កដា​ ១៩៩៧
បន្ទាប់ពីមានភាពមិនចុះសម្រុងគ្នាកាន់តែខ្លាំងឡើងៗទាក់ទិននឹងរឿងចរចាជា មួយ​ខ្មែរក្រហម ការប្រឈមមុខគ្នារវាងកងកម្លាំងស្មោះនឹងលោកហ៊ុន សែន និងកងកម្លាំងស្មោះនឹងព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិ​ក៏បានផ្ទុះឡើង។ លទ្ធផល​ចុង​ក្រោយ ព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិត្រូវបាត់បង់តំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តី។

ថ្ងៃទី​១៥​ មេសា ១៩៩៨
មរណភាពរបស់ប៉ុល​ ពត។

ថ្ងៃទី​២៦ កក្កដា ១៩៩៨
គណបក្សប្រជាជនរបស់លោកហ៊ុន​ សែន ទទួលបាន៤១,៤២%នៃសម្លេងឆ្នោត ចំណែក​ឯគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម រណឫទ្ធិ ទទួល​បាន​៣១,៧%​។ គណបក្សទាំង​ពីរ​បាន​ចង​សម្ព័ន្ធភាព​ដើម្បី​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​ដែល​ដឹកនាំដោយលោកហ៊ុន សែន។ គណបក្ស​ទាំង​ពីរ​ចាំបា​ច់​ត្រូវ​តែ​រួប​រួម​គ្នាដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបានចែងថា រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ជ្រើស​តាំង​ឡើងដោយសម្លេងពីរភាគបីនៃចំនួនតំណាងរាស្រ្តបោះឆ្នោតគាំទ្រ។

ខែធ្នូ ១៩៩៨
អតីតទាហានខ្មែរក្រហមជាច្រើនបានចុះចូលជាមួយរដ្ឋាភិបាល។ ខៀវ សំផន​ និងនួន ជា​ ​ត្រូវបានលោកហ៊ុន សែន ទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងរាក់ទាក់ក្រៃលែង ក្នុងនាម​ការផ្សះផ្សារជាតិ។

ថ្ងៃទី​៣០ មេសា ១៩៩៩
ប្រទេសកម្ពុជាបានក្លាយជាសមាជិកអាស៊ាន។

ថ្ងៃទី​២៩ មករា ២០០៣
នៅភ្នំពេញ ស្ថានទូតថៃ និងក្រុមហ៊ុនថៃជាច្រើនត្រូវបានដុតបំផ្លាញ បន្ទាប់​ពី​មាន​ពាក្យចចាមអារ៉ាមថាតារាភាពយន្តថៃម្នាក់និយាយថាអង្គរវត្តជារបស់ថៃ។

ថ្ងៃទី​៦ មិថុនា ២០០៣
កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងរដ្ឋាភិបាល និង​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ស្តី​ពី​ការ​បង្កើត​តុលាកា​រដើម្បីជំនុំជំរះអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ត្រូវបានបង្កើតឡើង។

ថ្ងៃទី​២៧ កក្កដា ២០០៣
គណបក្សប្រជាជនឈ្នះឆ្នោតសាជាថ្មី ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​ពី​មាន​វិបត្តិ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អស់រ​យៈ​ពេល​មួយឆ្នាំ ទើបមាន​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​ដែល​មាន​សមាស​ភាព​គណបក្ស​ប្រជាជន និងគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិន។

ថ្ងៃទី​១១​កញ្ញា​ ២០០៣
ប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជាសមាជិកទី១៤៨នៃអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។

ថ្ងៃទី​២២ មករា ២០០៤
លោកជា វិជ្ជា មេដឹកនាំចលនាសហជីពកម្មករដែលទើបតែដុះពន្លក និង​ជាស្និទ្ធិ​នឹង​លោកសម រង្ស៊ី ត្រូវឃាតករបាញ់ប្រហារនៅតាមផ្លូវមួយ​នាទីក្រុងភ្នំពេញ។

ថ្ងៃទី​២៩ តុលា ២០០៤
ព្រះមហាក្សត្រព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី បុត្រារបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ជាមួយ​នឹង​អគ្គមហេសីព្រះនាមមុនីនាថ ឡើងគ្រងរាជ្យ​បន្ទាប់​ពី​ព្រះបិតា​ព្រះអង្គ​បាន​ដាក់​រាជ្យកា​លពីថ្ងៃទី៧ តុលា។

ថ្ងៃទី​៣​ កុម្ភៈ ២០០៥
ការដកអភ័យឯកសិទ្ធិតំណាងរាស្រ្តរបស់តំណាងរាស្រ្តគណបក្សប្រឆាំងបីរូប ក្នុង​នោះមានប្រធានគណបក្សដែលបានចាកចេញទៅបរទេសមុននោះបន្តិច។

ថ្ងៃទី​១០ តុលា ២០០៥
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន និង​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តីវៀ​តណា​ម​ចុះ​ហត្ថលេខា​នៅទីក្រុ​ង​ហាណូយ​លើ​សន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែម​ទៅលើ​សន្ធិសញ្ញា​ស្តីពី​ព្រំដែន​ឆ្នាំ​១៩៨៥។ សន្ធិសញ្ញានេះបានបញ្ចប់ជម្លោះដ៏យូរលង់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ថ្ងៃទី​២២ ធ្នូ ២០០៥
មេដឹកនាំគណបក្សសម រង្ស៊ី ត្រូវ​តុលាការ​កាត់​ទោស​កំបាំង​មុខ​អោយ​ជាប់​ពន្ធនាគា​ររយៈ​ពេល១៨ខែ ដោយយោងលើពាក្យបណ្តឹងចំនួនពីរ មួយ​មក​ពី​គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច និងមួយទៀតមកពីនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន។

ថ្ងៃទី​៥​ កុម្ភៈ ២០០៦
ដោយមានការទូលសុំពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ព្រះមហាក្សត្រព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី​ ថ្វាយការលើកលែងទោសដល់លោកសម រង្ស៊ី។

ថ្ងៃទី​១១ កុម្ភៈ ២០០៦
លោកសម រង្ស៊ី ត្រឡប់ចូលស្រុកខ្មែរវិញ បន្ទាប់ពីអវត្តមានមួយឆ្នាំ ក្រោយពី​មាន​ការ​លើកអភ័យឯកសិទ្ធិតំណាងរាស្រ្តរបស់លោក។

ថ្ងៃទី​៣ ​កក្កដា ២០០៦
ចៅក្រមខ្មែរ និង​បរទេស​ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​តាំង​ឡើង​សម្រាប់​អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញ​​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា​ (អ.វ.ត.ក) ទទួល​បន្ទុក​កាត់ទោស​​​អតីត​មេដឹក​នាំរ​បប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ និងអ្នកដែលជាប់ចោទពីបទឧក្រិដ្ឋដ៏ធ្ងន់ធ្ងរចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥ និង​១៩៧៩។

ថ្ងៃទី​២១ កក្កដា ២០០៦
តាម៉ុក អតីត​មេបញ្ជាការ​ទ័ព​ជាតិ​នៅ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​គេ​ដាក់​រហស្ស​នាមថា​«មេឃាតករ» ទទួលមរណកាលនៅអាយុ៨១ឆ្នាំ។ តាម៉ុក​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​កាលពីខែមីនា ១៩៩៩ ដើម្បីរង់ចាំការកាត់ទោស។

ថ្ងៃទី​៣១ កក្កដា ២០០៧
ឌុច អតីត​ប្រធាន​មន្ទី​រ​ស២១​ជំនាន់​ខ្មែរ​ក្រហម​ដែល​ជាប់​ឃុំឃាំ​ង​ចាប់​តាំង​ពីខែ​មេសា ១៩៩៩មកនោះ ត្រូវបាន​អង្គជំនុំជំរះវិសាមញ្ញ​កាត់​ទោស​ពីប​ទ​ឧក្រិដ្ឋ​សង្រ្គាម​។ ក្នុងចំណោម​ជន​ជាប់​សង្ស័យ​ចំនួន​៥រូប​ដែល​មាន​ឈ្មោះនៅ​ក្នុង​បញ្ជី​របស់​សហព្រះរាជអាជ្ញាអមតុលាការដែលមានលក្ខណៈអន្តរជាតិ ឌុច​គឺជា​ជន​ទីមួយ​ដែល​ត្រូវតុលាការធ្វើការចោទប្រកាន់។

ថ្ងៃទី​១៩ កញ្ញា ២០០៧
នួន ជា​ ហៅ«បងធំទីពីរ»​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេចា​ត់​ទុក​ថា​ជាអ្ន​ក​បង្កើត​​មនោគម​វិជ្ជានៃរបបខ្មែរក្រហម ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ប្រឆាំង​នឹង​មនុស្ស​ជាតិ និងបទឧក្រិដ្ឋសង្រ្គាម ក្រោយ​ពី​ត្រូវ​ចាប់​ខ្លួន​នៅនឹ​ង​ផ្ទះលោ​ក​នា​ក្រុង​ប៉ៃលិន​។
បើលោកអ្នកចង់បានព័ត៌មានបន្ថែមសូមអានសៀវភៅរបស់លោករ៉ាអ៊ូល ចេនណា «Les clés du Cambodge»​បោះពុម្ពដោយរោងពុម្ព ​​​Maisonneuve & Larose ឆ្នាំ១៩៩៥ និងសៀវភៅរបស់លោកដេវីត ចេនដ្លឺ «A History of Cambodia » ចុះផ្សាយដោយ Boulder, Westview Pressឆ្នាំ១៩៩២។

កាលប្រវត្តិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា
កាលប្រវត្តិរបស់ប្រទេសកម្ពុជានេះ​ត្រូវ​បាន​រៀប​រៀង​ដោយ​ការិយាល័យ​និពន្ធ​ កាសែត តាមរយៈ​ឯកសារ​ពិគ្រោះ និង​ទិន្នន័យ​ដែល​ប្រមូលនៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ។ រាល់ការ​កត់សម្គាល់ផ្សេងៗ ទាក់ទង​នឹង​ទំព័រនេះ សូម​ទំនាក់​ទំនង​មក​កាន់​ការិយាល័យ​និពន្ធ​ តាមអ៊ីម៉ែល  redaction@ka-set.info

(ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រ កាសែត)

សហរដ្ឋអាមេរិក​តំឡើង​ថ្លៃ​ទិដ្ឋាការ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៤ មិថុនា ឆ្នាំ​២០១០

នៅ​ថ្ងៃទី​៤ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ២០១០ តទៅ សហរដ្ឋអាមេរិក​នឹង​ដំឡើង​ថ្លៃ​ទិដ្ឋាការ​ចូល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក (តំលៃ​សេវា​ម៉ាស៊ីន​អាន​ទិដ្ឋាការ) សំរាប់​​ទិដ្ឋាការ​មិន​មែន​អន្តោប្រវេសន៍។

ការ​ឡើង​ថ្លៃ​នេះ​អនុវត្ត​ចំពោះ​អ្នក​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ទាំងអស់​នៅ​ ទូទាំង​ពិភព​លោក ដែល​មាន​បំណង​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ទិដ្ឋាការ​មិន​មែន​ អន្តោប្រវេសន៍ ហើយ​ត្រូវ​បាន​កែ​ប្រែ​ដើម្បី​អោយ​មាន​ធនធាន​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​ បំពេញ​តាម​ការ​ចំណាយ​ដែល​ចេះ​តែ​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ ក្នុង​ការ​ពិនិត្យ​សំរេច​ ទិដ្ឋាការ​​មិន​មែន​អន្តោប្រវេសន៍​នេះ។ តំលៃ​ទិដ្ឋាការ​មិន​មែន​អន្តោប្រវេសន៍​ ខុស​គ្នា​ទៅ​តាម​ប្រភេទ​ទិដ្ឋាការ អាស្រ័យ​លើ​​ការ​ចំណាយ​ក្នុង​ការ​ពិនិត្យ​សំរេច (សូម​មើល​គេហទំព័រ​របស់​យើង ដើម្បី​ដឹង​ព័ត៌មាន​បន្ថែម​​ពី​ការ​​កំណត់​​តំលៃ​ នេះ)។ ឧទាហរណ៍ តំលៃ​ទិដ្ឋាការ​ប្រភេទ K (ទិដ្ឋាការ​គូ​ដណ្តឹង) នឹង​មាន​តំលៃ ៣៥០ ដុល្លារ​អាមេ​រិក។ ទិដ្ឋាការ​ប្រភេទB1-B2 (ទិដ្ឋាការ​ទេសចរ និង​​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​បំពេញ​ការងារ​ជាដើម) នឹង​មាន​តំលៃ ១៤០ ដុល្លារ​អាមេរិក គឺ​ឡើង​ពី​១៣១​ដុល្លារ។ អ្នក​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ទិដ្ឋាការ​ត្រូវ​បង់​ថ្លៃ​ថ្មី​សំរាប់​ការ​ពិនិត្យ​សំរេច​​ទិដ្ឋាការ​ជា​មុន ទោះ​បី​ជា​ទិដ្ឋាការ​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​អោយ ឬ​មិន​ផ្តល់​អោយ​ក្តី។ អ្នក​ដែល​បាន​បង់​លុយ​ហើយ​ សំរាប់​ការ​​ណាត់​ជួប​​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​​៤ ខែ​មិថុនា​ទៅ​ត្រូវ​បង់​លុយ​តាម​តំលៃ​ថ្មី។

ការ​ដំឡើង​ថ្លៃ​នេះ​ គឺ​ផ្អែក​តាម​ការ​សិក្សា​លើ​តំលៃ​នៃ​ការ​ផ្តល់​សេវា ដែល​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​នៅ​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០០៩។ ការ​សិក្សា​នេះ​បង្ហាញ​ថា តំលៃ​នៃ​ការ​ពិនិត្យ​សំរេច​ទិដ្ឋាការ​មិន​មែន​អន្តោ​ប្រវេសន៍ នៅ​ក្នុង​​ឆ្នាំ​សារពើពន្ធ ២០១០ មាន​លើស​ពី​តំលៃ ១៣១ ដុល្លារ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។ ការ​សិក្សា​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ថា ទិដ្ឋា​ការ​មិន​មែន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​ប្រភេទ​ខ្លះ​មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ និង​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា​ច្រើន​ជាង​ទិដ្ឋាការ​មិន​មែន​​អន្តោ​ប្រវេសន៍​ដទៃ​ទៀត ដូច​ជា​ទិដ្ឋាការ​ទេសចរ​ជាដើម ពី​ព្រោះ​វា​ទាម​ទារ​អោយ​មាន​​ការ​ពិនិត្យ​ឯកសារ​ជាច្រើន និង​ការ​សំភាសន៍​​លំអិត​ជាមួយ​អ្នក​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ជាង​ប្រភេទ​ទិដ្ឋាការ​ដទៃ​ទៀត​។​ តាំង​ពី​ពេល​​ដំឡើង​​ថ្លៃ​ទិដ្ឋាការ​ចុង​ក្រោយ​នៅ​ឆ្នាំ ២០០៨ មក​ មាន​ការ​ចំំណាយ​ថ្មី​ទាក់​ទង​នឹង​បញ្ហា​សន្តិ​សុខ ប្រព័ន្ធ​ព័ត៌មាន​វិជ្ជា​ថ្មី​ត្រូវ​បាន​​យក​​មក​ប្រើ ហើយ​សភា​អាមេរិក​បាន​​កំណត់​អាណត្តិ​ថ្មី​ អោយ​អ្នក​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ទិដ្ឋាការ​មិន​មែន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​​បង់​លុយ ១ ដុល្លា សំរាប់​កម្ម​វិធី​ប្រឆាំង​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស៕

(ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រ ការសែតកម្ពុជាថ្មី ប្រចាំថ្ងៃ)

ព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅថ្ងៃទី ២ មិថុនា

455 - A D Gaiseric & the Vandals sacked Rome
575 - Benedict I begins his reign as Catholic Pope
657 - St Eugene I ends his reign as Catholic Pope
1129 - Fulco V's son Godfried marries king Henry I's daughter Mathildis
1615 - First Récollet missionaries arrive at Quebec City, from Rouen, France.
1619 - England & Netherlands signs treaty about business in the Indies
1625 - Prince Frederik Henry sworn in as viceroy of Holland/Zealand
1627 - English king Charles I establishes Guyana Company
1633 - Prince Frederik Henry conquerors fort Rhine at Cologne
1676 - Battle at Palermo: French beats Dutch/Spanish fleet
1697 - Monarch August van Saksen becomes Catholic
1746 - Russia & Austria sign agreements
1763 - Pontiac's Rebellion: At what is now Mackinaw City, Michigan, Chippewas capture Fort Michilimackinac by diverting the garrison's attention with a game of lacrosse, then chasing a ball into the fort.
1774 - England passed Quartering Act, mandating Colonists must board English troops in their homes
1774 - Intolerable Acts: The Quartering Act is enacted, allowing a governor in colonial America to house British soldiers in uninhabited houses, outhouses, barns, or other buildings if suitable quarters were not provided.
1780 - Anti Catholic demonstration attacks parliament in London
1780 - The Derby horse race is held for the first time.
1797 - 1st ascent of "Great Mountain" (4,622') in Adirondack NY (C Broadhead)
1834 - 5th national black convention meet (NYC)
1835 - P T Barnum & his circus begin 1st tour of US
1848 - The Slavic congress in Prague begins.
1851 - 1st US alcohol prohibition law enacted (Maine)
1855 - The Portland Rum Riot occurs in Portland, Maine.
1857 - James Gibbs, Va, patents chain-stitch single-thread sewing machine
1858 - Donati Comet 1st seen named after it's discoverer
1862 - Gen Robert E Lee takes command of Confederate armies of E VA & NC
1862 - Raid at Early's: Maryland towards Washington DC
1863 - Harriet Tubman leads Union guerrillas into Maryland, freeing slaves
1864 - Battle of Cold Harbour, Day 2
1865 - At Galveston, Kirby-Smith surrenders Trans-Mississippi Dept
1866 - Renegade Irish Fenians surrender to US forces
1869 - Cleveland's Forest City play their 1st game (vs Cin Red Stockings)
1873 - Construction begins on Clay St (SF) for world's 1st cable railroad
1875 - James Augustine Healey became 1st Black Catholic Bishop in US
1876 - Hristo Botev, a national revolutionary of Bulgaria, is killed in Stara Planina
1881 - Haarlem-Zandvoort Railway opens
1882 - Pierre de Brazza festival welcomed in Paris
1883 - 1st night baseball under lights, Ft Wayne Indiana
1883 - Chicago's "El" opens to traffic
1886 - Grover Cleveland is 1st to wed during presidency (Frances Folsom)
1896 - 30th Belmont: Henry Griffin aboard Hastings wins in 2:24.5
1896 - Guglielmo Marconi patents the radio
1899 - Black Americans observed day of fasting to protest lynchings
1901 - Benjamin Adams arrested for playing golf on Sunday (NY)
1902 - 2nd statewide initiative & referendum law adopted, in Oregon
1903 - Netherlands Korfball League forms
1903 - Pirates win a triple header from Dodgers
1904 - Professor Schron finds microbe that causes photosynthesis
1908 - 33rd Preakness: Eddie Dugan aboard Royal Tourist wins in 1:46.4
1909 - 43rd Belmont: Eddie Dugan aboard Joe Madden wins in 2:21.6
1909 - Alfred Deakin becomes Prime Minister of Australia for the third time.
1910 - 1st roundtrip flight over English Channel (C S Rolls, England)
1910 - Pygmies discovered in Dutch New Guinea
1913 - 1st strike settlement mediated by US Dept of Labor-RR clerks
1913 - Demonstrations for general voting right in Neth
1914 - Glenn Curtiss flies his Langley Aerodrome
1916 - German troops under Lt Rackow take Fort Vaux
1919 - Pulitzer prize awarded to Carl Sandburg (Cornhuskers)
1920 - Pulitzer prize awarded to Eugene O'Neill (Beyond the Horizon)
1922 - Suffy McInnis (1st base) ends an errorless string of 1,700 chances
1924 - Snyder Act: US citizenship granted to all American Indians
1925 - NY Yankee Lou Gehrig begins his 2,130 consecutive game streak
1928 - Velveeta Cheese created by Kraft
1930 - Sarah Dickson becomes 1st woman Presbyterian elder in US, Cincinnati
1932 - Franz von Papen "Cabinet of the Baron" premieres
1933 - FDR authorizes 1st swimming pool built inside the White House
1933 - WNJ-AM in Newark NJ goes off the air
1935 - Babe Ruth, 40, announces his retirement as a player
1936 - Gen Anastasio Somoza takes over as dictator of Nicaragua
1940 - Heavy German bombing on Dunkirk beach
1942 - Red Sox star Ted Williams enlists as a Navy aviator
1943 - 99th Pursuit Squadron flies 1st combat mission (over Italy)
1943 - German assault on Sebastopol Krim, begins
1944 - Generals Eisenhower & Montgomery dine in Portsmouth
1944 - Judendurchgangslager Vught disbands
1946 - Italian plebiscite chooses republic over monarchy (National Day)
1947 - "Louisiana Lady" opens at Century Theater NYC for 4 performances
1947 - Hungarian premier Ferenc Nagy resigns
1949 - Transjordan renamed Jordan
1950 - ST Louis Browns pitcher Harry Dorish swipes home vs Wash Senators
1951 - Pope Pius XII publishes encyclical Evangelii praecones
1952 - 650,000 metal workers go on strike in US
1952 - Maurice Olley of General Motors begins designing the Corvette
1953 - Coronation of Queen Elizabeth II in Westminster Abbey
1954 - John Costello (Cons) becomes premier of Ireland
1955 - The USSR and Yugoslavia sign the Belgrade declaration and thus normalize relations between both countries, discontinued since 1948.
1956 - Yugoslav president Tito visits Moscow
1957 - Fay Crocker wins LPGA Triangle Round Robin Golf Tournament
1957 - US TV interviews Khrushchev
1958 - Alan Freed joins WABC (NYC) radio
1958 - Brooks Robinson, hits into 1st of record 4 triple plays
1958 - Yankees pitcher Whitey Ford fans 6 in a row to tie an AL record
1959 - Allen Ginsberg writes his poem "Lysergic Acid," SF
1960 - Broadway theaters close (labor dispute between owners & Actors Equity)
1962 - 32nd French Mens Tennis: Rod Laver beats Roy Emerson (36 26 63 97 62)
1963 - Mickey Wright wins LPGA Babe Didrikson-Zaharias Golf Open
1964 - "Follies Bergere" opens at Broadway Theater NYC for 191 performances
1964 - Lal Bahadur Sjastri elected premier of India
1964 - Rolling Stones 1st US concert tour debuts in Lynn, Mass
1965 - 2nd of 2 cyclones in less than a month kills 35,000 (Ganges R India)
1966 - US Surveyor 1 lands in Oceanus Procellarum; 1st lunar soft-landing
1967 - Race riots in Roxbury section of Boston
1968 - Canadians must get govt permission to export silver
1968 - WBLG (now WTVQ) TV channel 62 in Lexington, KY (ABC) 1st broadcast
1969 - Australian aircraft carrier "Melbourne" slices US destroyer "Frank E Evans" in half, killing 74 (South Vietnam)
1969 - Murle Lindstrom wins LPGA O'Sullivan Ladies Golf Open
1971 - Ajax wins 16th Europe Cup 1
1973 - "Nash at Nine" closes at Helen Hayes Theater NYC after 21 performances
1974 - Judy Rankin wins LPGA Baltimore Golf Classic
1974 - Mali adopts constitution
1974 - Malta's constitution goes into effect
1975 - 1st time snow fell in London in June
1975 - James A Healy, 1st black Roman Catholic bishop, consecrated (Maine)
1975 - VP Rockefeller finds no pattern of illegal activities at CIA
1976 - East-Timor People's Assembly accepts annexation through Indonesia
1977 - NJ allows casino gambling in Atlantic City
1979 - John Paul II becomes 1st pope to visit a communist country (Poland)
1979 - NASA launches space vehicle S-198
1979 - Pope John Paul II visits Poland
1980 - "Your Arm's Too Short to Box..." opens at Ambassador NYC for 149 perfs
1981 - Barbara Walters asks Katharine Hepburn what kind of tree she would be
1982 - "Blues in the Night" opens at Rialto Theater NYC for 53 performances
1983 - 1980 movie "Attack of the Killer Tomatoes," released in Germany
1983 - Toilet catches fire on Air Canada's DC-9, 23 die at Cincinnati
1984 - "Welcome To Fun Zone" hosted by Dr Demento airs on NBC-TV
1984 - Actress Jill Ireland has a radical mastectomy
1984 - Flight readiness firing of Discovery's main engines
1985 - 31st LPGA Championship won by Nancy Lopez
1985 - 39th Tony Awards: Biloxi Blues & Big River win
1985 - Andreas Papandreous PASOK-party wins election in Greece
1985 - RJ Reynolds Company proposed a merger with Nabisco
1986 - NYC transit system issues a new brass with steel bullseye token
1986 - Regular TV coverage of US Senate sessions begins
1987 - Mariners draft Ken Griffey Jr #1
1988 - 61st Natl Spell Bee: Rageshree Ramachandran wins spelling elegiacal
1988 - Consumer Reports calls for a ban on the Suzuki Samurai automobile
1989 - "Dead Poets Society" starring Robin Williams, premieres
1989 - 14 year old Scott Isaacs spells spoliator to win 1989 Spelling Bee
1989 - Cincinnati Red Eric Davis hits for cycle
1989 - Rolling Stones Bill Wyman marries Mandy Smith
1989 - 10,000 Chinese soldiers are blocked by 100,000 citizens protecting students demonstrating for democracy in Tiananmen Square, Beijing
1990 - "Turtle Power" by Partners In Kryme hits #13
1990 - Seattle's Randy Johnson, no-hits Tigers, 2-0
1991 - 45th Tony Awards: Lost in Yonkers & Will Rogers Follies win
1991 - 4th Children's Miracle Network Telethon
1991 - Rosie Jones wins LPGA Rochester Golf International
1991 - Seppo Raty of Finland improves his world javelin record to 318' 1"
1991 - Three Andrettis finished 1-2-3 in the Miller 200 at Wisconsin
1992 - Former NFL NY Giant Coach Bill Parcells undergoes open heart surgery
1992 - Wilson Phillips release their 2nd album "Shadows & Light"
1994 - 67th National Spelling Bee: Ned Andrews wins spelling antediluvian
1994 - Chinook helicopter crashes in North Scotland (29 killed)
1994 - Indonesian censors ban Steven Spielberg's "Schindler's List"
1994 - Sharon Stone files $12m lawsuit against her jeweler
1995 - John Valentin hits 3 HRs
1996 - 50th Tony Awards: Master Class & Rent win
1996 - 51st US Women's Open Golf Championship won by Annika Sorenstam
1996 - 9th Children's Miracle Network Telethon
1997 - Albert Belle's Chic White Sox tying 27-game hitting streak ends
1997 - Liberals beat Conservatives in France
1997 - Timothy McVeigh found guilty of 1995 Okla City bombing, killing 168
1998 - The CIH computer virus is discovered in Taiwan.
1999 - The Bhutan Broadcasting Service brings television transmissions to the Kingdom for the first time.
2003 - Europe launches its first voyage to another planet, Mars. The European Space Agency's Mars Express probe launches from the Baikonur space centre in Kazakhstan.
2004 - Ken Jennings begins his 74-game winning streak on the syndicated game show Jeopardy!.


(ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រ historyorb)

សូមអភ័យទោសដែលមិនបានបកប្រែជាភាសាខ្មែរ!